Jakie substancje psychoaktywne najczęściej wpływają na bezpieczeństwo kierowców?
Każdego dnia tysiące osób wsiadają za kierownicę pod wpływem substancji, które znacząco pogarszają ich zdolność prowadzenia pojazdu. Niestety, wielu kierowców nie zdaje sobie sprawy, jak drastycznie zmienia się ich percepcja i czas reakcji po zażyciu nawet niewielkiej ilości substancji psychoaktywnych. Przyjrzyjmy się temu, które substancje stanowią największe zagrożenie na drodze i jak wpływają na nasze umiejętności prowadzenia pojazdu.
Alkohol – wciąż numer jeden wśród zagrożeń
Mimo rosnącej świadomości społecznej, alkohol pozostaje substancją najczęściej wykrywaną u kierowców powodujących wypadki. Już 0,2 promila alkoholu we krwi powoduje:
- Pogorszenie koordynacji wzrokowo-ruchowej
- Wydłużenie czasu reakcji
- Trudności z oceną odległości i prędkości
Przy stężeniu 0,5 promila ryzyko spowodowania wypadku wzrasta dwukrotnie, a przy 1,0 promila – aż dziesięciokrotnie!
Marihuana i jej zaskakujące działanie
THC, aktywny składnik marihuany, utrzymuje się w organizmie znacznie dłużej niż alkohol. Kierowcy pod jego wpływem doświadczają:
- Zaburzeń koncentracji i uwagi
- Spowolnienia reakcji
- Trudności z utrzymaniem prostego toru jazdy
- Problemów z oceną czasu i odległości
Co istotne, wielu użytkowników marihuany błędnie uważa, że prowadzą „ostrożniej” pod jej wpływem, podczas gdy badania jednoznacznie wskazują na pogorszenie umiejętności prowadzenia pojazdu.
Leki na receptę – niedoceniane zagrożenie
Wiele powszechnie stosowanych leków niesie ze sobą ryzyko dla kierowców:
Benzodiazepiny (leki przeciwlękowe i nasenne)
- Powodują senność i zawroty głowy
- Znacząco wydłużają czas reakcji
- Mogą powodować zaburzenia koncentracji
Opioidy (silne leki przeciwbólowe)
- Wywołują senność i oszołomienie
- Zaburzają koordynację ruchową
- Mogą powodować zaburzenia widzenia
Zawsze czytaj ulotki leków i konsultuj się z lekarzem odnośnie prowadzenia pojazdów podczas terapii!
Amfetamina i metamfetamina – złudne poczucie kontroli
Substancje stymulujące początkowo mogą dawać złudne wrażenie poprawy koncentracji, jednak szybko prowadzą do:
- Nadmiernej pewności siebie i ryzykownych zachowań
- Agresji za kierownicą
- Zaburzeń oceny ryzyka
- Halucynacji i paranoi przy dłuższym stosowaniu
Kokaina – krótkotrwała stymulacja z długofalowymi konsekwencjami
Kokaina działa szybko, ale jej efekty są nieprzewidywalne:
- Prowadzi do brawury i lekkomyślności
- Powoduje drażliwość i agresję
- Może wywoływać silne wahania nastroju podczas jednej podróży
- Po fazie pobudzenia następuje „zjazd” z drastycznym spadkiem koncentracji
Jak rozpoznać kierowcę pod wpływem substancji?
Kierowcy pod wpływem substancji psychoaktywnych często wykazują charakterystyczne zachowania na drodze:
- Zbyt wolna lub zbyt szybka jazda
- Nagłe przyspieszanie lub hamowanie bez wyraźnego powodu
- Zbliżanie się nadmiernie do innych pojazdów
- Ignorowanie sygnalizacji świetlnej i znaków drogowych
- Zygzakowanie lub częste przekraczanie linii pasa ruchu
Co mówi prawo?
Polskie przepisy są jednoznaczne – prowadzenie pojazdu pod wpływem substancji psychoaktywnych jest przestępstwem. Za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości (powyżej 0,5 promila) lub pod wpływem środka odurzającego grozi:
- Kara pozbawienia wolności do 2 lat
- Utrata prawa jazdy
- Wysoka grzywna
- Obowiązkowa kara finansowa na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym
Dlaczego warto być trzeźwym za kierownicą?
Oprócz oczywistych konsekwencji prawnych, prowadzenie pod wpływem substancji psychoaktywnych niesie ryzyko:
- Spowodowania wypadku ze skutkiem śmiertelnym
- Trwałego uszkodzenia zdrowia własnego lub innych uczestników ruchu
- Zniszczenia mienia o znacznej wartości
- Dożywotniego poczucia winy i odpowiedzialności za cierpienie innych osób
Pamiętaj – nie istnieje bezpieczna dawka substancji psychoaktywnej, która pozwala na bezpieczne prowadzenie pojazdu. Jedyną odpowiedzialną decyzją jest całkowita abstynencja przed jazdą.
